Neden bazen yapmak istediğimiz şeyleri bir türlü yapamıyoruz? İlk adımı atmak neden zor geliyor? Neyi bekliyoruz? Hangi sihirli duyguyu? Ve belki en önemlisi, harekete geçmek için gerçekten motive olmaya ihtiyacımız var mı? Bu bölüm erteleyenler, başlamayanlar, kendini tembel ya da disiplinsiz olmakla suçlayanlar ve motive hissetmeyi beklemeden hayatla yeniden bağ kurmak isteyenler için.

Hayatımızın çoğunu kendimizi düşünerek geçiriyoruz. Zihnimiz kendi hakkımızdaki düşüncelerle meşgul. Kararlarımızı, seçimlerimizi belirleyen, davranışlarımızı ve eylemlerimizi yönlendiren, bu düşünceler. İşte bu yüzden aklına güven duyabilmenin ilk adımı, kendi hakkındaki akılsızca düşüncelerden kurtulmak. Kendinize duyduğunuz saygıyı, sevgiyi, güveni, özgüveni bir tür bağışıklık sistemi olarak düşünün. Nasıl bağışıklık sistemi vücudumuzun sağlığını korumak üzere virüsleri, bakterileri, zararlı maddeleri tespit edip bizi hastalıklardan ve enfeksiyonlardan korumak için çalışıyorsa, özgüven duygusu da bir bakıma bizi zihinsel ve duygusal olarak dayanıklı tutabilmek için işlev görüyor. Zihinsel ve duygusal sağlığımıza yönelik potansiyel tehditlere karşı bir savunma hattı, özgüven. Bir lüks veya ayrıcalık değil. Sağlıklı ve mutlu bir hayat için insani bir ihtiyaç.

Hiçbirimiz her gün aynı ölçüde özgüvenli hissetmiyoruz. Bazen kendimizi güçlü, yeterli ve hayata açık hissediyoruz; bazen de eksik, yorgun, güvensiz. Özgüven bir deniz gibi aslında. Rüzgârla dalgalanan, fırtına çıktığında kabaran ama hava durulduğunda yeniden sakinleşen… Günlük hayatın içinde yaşadığımız olaylar da hava durumu gibi. Bir eleştiri, bir başarısızlık ya da reddedilme, insanın kendine dair duygularını sarsabiliyor. Ama denizin yalnızca yüzeyi yok; bir de derinliği var. Özgüvenin asıl önemli yönü de burada saklı. Yüzeyde duygular değişebilir ama derinde insanın kendisiyle kurduğu daha kalıcı bir ilişki vardır. Kendine nasıl baktığı, kendisiyle nasıl konuştuğu, zor zamanlarda kendine nasıl destek olduğu… Hepimiz bazen düşeceğiz, yenileceğiz, kaybedeceğiz. Kimi günler yetersiz, noksan, yanlış hissedeceğiz. Bundan kaçış yok. Tam da bu yüzden gerçek özgüven, insanın yalnızca ışığını değil, karanlığını da taşıyabilmesi demek. En zayıf hissettiği anlarda bile kendini terk etmemesi, en kötü günlerde bile kendi yanında olabilmesi.

Kötü ihtimaller, felaket senaryoları, “ya en kötüsü olursa” korkusu… Tüm bunlar zihnimizde ne kadar geniş yer tutuyorsa, hayatı o kadar tetikte ve küçük yaşıyoruz. Korku ve endişe yalnızca birer duygu değil; seçimlerimizi, kararlarımızı ve davranışlarımızı şekillendiren zihinsel mekanizmalar. Oysa çoğumuzun istediği geniş, ferah, hakkını vererek yaşadığımız bir hayat değil mi? Daha az endişe, daha çok umutla yaşamanın ilk adımı, iyi ihtimale şans tanımak. Gelecek dediğimiz şey, zihnimizde bir hikaye. Her koşulda belirsiz ve bilinmez. Geleceği kontrol etme gücümüz yok ama onu nasıl karşılayacağımız büyük ölçüde bizim kontrolümüzde. Daha huzurlu bir hayat için kendimize sunabileceğimiz en büyük şans, kötü hikayelere hapsolmak yerine, iyiyi hayal edebilmek.

Hayatta geri kazanamadığımız en değerli şeyin “zaman” olduğunu düşünürüz. Oysa belki de zamandan bile daha belirleyici olan başka bir unsur var: dikkat. Hayatımızı, hayat tecrübemizi kurarken kullandığımız en önemli zihinsel araç. Bir düşünün: Bir saati değerli yapan nedir? O saatin içinde nasıl yaşadığımız. Neye baktığımız, neyi gördüğümüz, neye anlam verdiğimiz. Kısacası o saati nasıl bir dikkatle tecrübe ettiğimiz. Aynı altmış dakika, dikkate bağlı olarak güzel bir anıya da dönüşebilir, zihnimizden kayıp giden silik bir boşluğa da, “neden böyle harcadım?” dedirten pişmanlığa da… Bu yüzden hayatın tadını, rengini, hayattan aldığımız zevki değiştirmek için bazen sadece dikkatimizin yönünü değiştirmek yeterli. Hayat hepimiz için gelip geçiyor ama nasıl geçtiğini belirleyen sadece günler, yıllar değil; neyin gerçekten yaşanmış sayıldığı. Başımıza gelen her şeyin bizde bıraktığı iz. Ve bu izi bırakan, yaşarken dikkat ettiklerimiz.

Hayata daha derinden temas etmek için, hayatın sade güzelliklerine yakından baktığımız Güzel Şeyler serisinde bu defa konumuz, kumru sesi. Gündelik yaşamın içinde küçük huzur anları bulabilmek için büyük şeylere ihtiyacımız yok. Bazen bir kumrunun sesini işitmek, ona gerçekten kulak vermek ve o sakin, yumuşak ritmine kendi içimizde yer açmak yeterli. ▪️Görmekle fark etmek arasındaki fark neden önemlidir? ▪️Kumrular şehir hayatına nasıl bu kadar iyi uyum sağlıyor? ▪️Kumru sesi, sinir sistemi üzerinde nasıl yatıştırıcı bir etki yaratır?

İyi bir hayat yaşarken bile kötü hissedebiliyoruz. Ortada hiçbir önemli sebep yokken içten içe bir huzursuzluk, boğucu bir sıkıntı, açıklayamadığımız bir ağırlık… Ve ardından gelen tanıdık sorular: Ben neden böyleyim? Benim sorunum ne? Neyim var? Neden mutlu değilim? Cevaplar, sandığımız kadar karmaşık olmayabilir. Hissettiğimiz her kötü duygunun varoluşsal, derin anlamları olmak zorunda değil. Her duygu, hayatımızın özeti değil. Duygular bazen sadece bedenimizin bize gönderdiği sinyaller. Bu yüzden kendini doğru anlamak, önce bedeni doğru okumakla başlar.  

Neden bazı günler zihnimiz bir türlü susmaz, aynı düşünceleri döndürüp durur? Sanki havasız, loş bir odada sıkışıp kalmışız gibi bunaltır bizi. Sürekli aynı şeyleri düşünüyorsak, bunun sebebi sandığımız gibi kafamızın içinin çok dolu olması ya da zihnimizde bir şeylerin bozuk olması değil. Takıntılı düşünceleri besleyen gizli bir kaynak var: hareketsizlik. Çok fazla düşündüğümüz için bunalmıyoruz. Yeterince hareket etmediğimiz için çok fazla düşünüyoruz. Hayat ne kadar durağansa, kafamızın içi o kadar yorucu, bıktırıcı düşüncelerle ağırlaşır. Hafiflemenin en garantili yolu, hem fiziksel hem zihinsel olarak hareketlenmek.

Hepimiz hayatımız üzerinde söz sahibi olduğumuzu hissetmek isteriz. Yaptığımız şeylerin gerçekten kendi seçimlerimiz olduğunu ve hayatımızın kendi doğrularımızı, kendi değerlerimizi yansıttığını bilmek bize iyi gelir. Sevdiğimiz bir işte çalıştığımızda, kendi istediğimizle bir projeye başladığımızda ya da o gün ne yapmak istediğimize kendimiz karar verdiğimizde içimizde farklı bir enerji olur. Ama diğer tarafta çok tanıdık başka anlar da var. Sabah alarm çaldığında istemediğin bir güne uyanmak. İçinden gelmediği halde “ayıp olur” diye bir buluşmaya gitmek. İstemediğin şeylere evet deyip sonra içten içe bunalmak. Mecburum. Yapamam. Değişemem. Ben böyleyim… Düşüncelerimizi gerçek, duygularımızı kaçınılmaz, içinde bulunduğumuz durumu başka türlüsü mümkün değilmiş gibi görmeye meyilliyiz. Daha özgür hissetmenin önündeki engel çoğu zaman seçeneklerin varlığı ya da yokluğu değil; bizim o seçeneklerle kurduğumuz ilişki. Bu yüzden özgürlük dediğimiz şey, her şeyden önce, kendi hayatına başka bir yerden bakabilme cesareti.  

Özür dilemek neden zor gelir? Neden özür dilememek için direnir, yarım yamalak sahte özürlerin arkasına sığınırız? Samimiyetle özür dileyebilmenin duygusal bir maliyeti var. Çünkü kendimizi hangi mazeretlerle savunduğumuz, aslında en çok nelerden korktuğumuzun işareti. Ve belki de özür dileyebilmenin en güç tarafı, bizi kendi hakkımızda inandığımız hikâyeyle yüzleşmeye zorlaması.