‘’ Suçlamak anlamaktan daha kolaydır çünkü anlarsan değişmen gerekir’’ diyor Peyami Safa. Hissettiğimiz her duygunun hayatımızda yarattığı sonuçlar var. Suçluluk duygusuyla nasıl biri oluyoruz? Nasıl bir hayat yaşıyoruz? Suçluluk duygusunun evrimsel açıdan işlevi nedir ve bunu bilmek, hayatımızı yönetmeye nasıl fayda sağlar? Geçmişe dair taşıdığımız suçluluk duygusunu değiştirmek nasıl mümkün olur? Mutluluk korkusu ve suçluluk hissi arasında nasıl bir bağ var? Kendimizi daha iyi anlamak ve yıkıcı suçlluktan kurtulmak için faydalanabileceğimiz düşünceler neler?

Zaman, tek saniyesini bile geri kazanamayacağımız bir hazine. İstemediğimiz şeylere evet demek, yaşamak istediğimiz hayata hayır demek. Ricalara ve taleplere istemediğimiz halde ‘’hayır’’ demekte niçin zorlanıyoruz? Suçluluk duymadan ‘’hayır’’ diyebilmek için hangi düşüncelerden faydalanabiliriz? Mazeretlere sığınmak, hayatımızda nasıl fazladan duygusal zorluklar yaratıyor?

  Kadın beyninin üstün niteliklerinden biri duygusal zekâ. Ne var ki başkalarının duygularını kavrama becerisi yalnızca bir avantaj değil; kimi zaman hayatı fazladan zorlaştıran bir külfet. Sosyal ve duygusal zekâ neden kadınlarda daha güçlü? Başkalarına karşı hoş ve sempatik görünme ihtiyacı neden kadınlarda daha baskın? Eleştiri korkusu ve takdir bağımlılığı hayatımızda ne tür sonuçlar yaratıyor?

Başkalarını memnun etme ihtiyacı, yaratılıştan sahip olduğumuz niteliklerden biri. Ama başka insanların düşünceleri, kendi hakkımızda ne düşündüğümüzün önüne geçtiğinde hayal kırıklıkları ve mutsuzluk kaçınılmaz. Başkalarının hakkımızda ne düşündüğü bizim için neden önemli? Herkesi memnun etme gayretini yaratan düşünce biçimleri neler? Başkalarının mutluluğundan sorumlu hissetmek, bizim hayatımızda nasıl mutsuzluklar yaratıyor?

Yaşadığımız her olayın, her durumun ve ilişkinin niteliğini, hangi duygularla tecrübe ettiğimiz belirliyor. Bu yüzden duygularımızın sorumluluğu, hayatımızın sorumluluğu demek. Duygular ne işe yarar? Düşünceler ve duygular arasındaki ilişki nedir? Duygularımızın sorumluluğunu üstlenmek bizi nasıl özgürleştirir?

Hayatı doğru yaşamanın bir formülü yok ama hayatı yanlış yaşamaktan kendimizi korumanın yolları var. Bunlardan biri, yanlış düşünce alışkanlıklarını tespit etmek. En yaygın olarak görülen bilişsel çarpıtmaların devamı: Duygusal akıl yürütme, zihinsel filtreleme, felaketleştirme, aşırı genelleme, etiketleme. Sezgi mi, felaket senaryosu mu? Gerçek bir tehlikeyi sezmekle, en kötüyü hayal etmek arasındaki temel farklar neler? Düşünce hatalarını tespit etmek için kendimize sorabileceğimiz faydalı sorular.

İnsan beyninin şaşırtıcı niteliklerinden biri, kendini aldatabilme becerisi. Hayatın gerçekleri, beklentilerimizle uyum içinde değilse eğer, kendi zihnimizde gerçeği değiştirmeye çalışıyoruz. Gerçeği çarpıtan yanlış düşünce kalıpları nasıl ortaya çıkar? Bilişsel çarpıtmaları tanımak neden önemli? En yaygın beş bilişsel çarpıtma: ‘’ya hep ya hiç’’, kişiselleştirme, zihin okuma, adalet yanılgısı ve ‘’değiştirebilirim’’ yanılgısı.

BÖLÜM 3 – HAYATIMIZIN HİKAYESİ Hayat hikayemiz, her gün kendimize anlattığımız küçük hikayelerin toplamı. Zihnimizin, gerçekleri nasıl hikayelerle şekillendirdiğini fark ettiğimizde, hayatımız değişecek. Dünyayı gerçekte olduğu haliyle değil, zihnimizdeki resmiyle görüyoruz. Bunu fark etmek bizi nasıl özgürleştirir? Düşüncelerimizi pratik bir yöntemle gözlemlemek nasıl mümkün olur? Dört adımda düşünceleri değiştirme egzersizi.  

Hayatta anlam bulmanın ilk adımı, önce kendini anlamak. Kendini anlamak ise zihnini tanımakla mümkün. Bu bölümün konusu, insan beyninin temel niteliklerinden biri. Neden mutsuzluğa ve endişeye meyilliyiz? Düşüncelerimizi seçme gücümüz var mı? İyiyi ve kötüyü eşit oranda görmeyi öğrenmek mümkün mü?